നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും
പഞ്ചായത്ത് രാജ് ആക്ട് (73-ാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി): പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളും സവിശേഷതകളും
I. പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ
അധികാര വികേന്ദ്രീകരണം: ഭരണാധികാരം കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന തലങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറ്റി, സമൂഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും താഴേത്തട്ടിലുള്ള സാധാരണ ജനങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കുക.
പ്രാദേശിക വികസനവും സാമൂഹിക നീതിയും: പ്രദേശങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് വികസന പദ്ധതികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുക; ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, ദാരിദ്ര്യനിർമ്മാർജ്ജനം എന്നിവയിലൂടെ സാമൂഹിക നീതി ഉറപ്പാക്കുക.
ജനപങ്കാളിത്തം: ഗ്രാമസഭകൾ വഴി ഭരണത്തിലും പദ്ധതി രൂപീകരണത്തിലും ജനങ്ങൾക്ക് നേരിട്ട് പങ്കാളിത്തം നൽകി ഗാന്ധിജിയുടെ 'ഗ്രാമസ്വരാജ്' യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുക.
പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവരുടെ ശാക്തീകരണം: സ്ത്രീകൾക്ക് കുറഞ്ഞത് 33% (കേരളത്തിൽ 50%) സംവരണവും, SC/ST വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ജനസംഖ്യാ ആനുപാതിക സംവരണവും നൽകി മുഖ്യധാരയിൽ എത്തിക്കുക.
ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അടിത്തറ ശക്തമാക്കൽ: കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന തലങ്ങളിലെന്ന പോലെ പ്രാദേശിക തലത്തിലും കൃത്യമായ ജനാധിപത്യ വ്യവസ്ഥിതി നടപ്പിലാക്കുക.
II. പ്രധാന സവിശേഷതകൾ
ത്രിതല സംവിധാനം: ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (ഗ്രാമതലം), ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് (ബ്ലോക്ക് തലം), ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് (ജില്ലാതലം) എന്നീ മൂന്ന് തലങ്ങളിലുള്ള ഭരണം.
കൃത്യമായ കാലാവധി: തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് 5 വർഷത്തെ ഭരണകാലാവധി.
സംസ്ഥാന തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ: സമയബന്ധിതവും സുതാര്യവുമായ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തിപ്പിനായി രൂപീകരിച്ച സ്വതന്ത്ര സംവിധാനം.
സംസ്ഥാന ധനകാര്യ കമ്മീഷൻ: തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രത ഉറപ്പാക്കാനും ഗ്രാന്റുകൾ കൃത്യമായി വീതിക്കാനുമുള്ള സംവിധാനം.